Користење на вештачката интелигенција (AI) за унапредување на родовата еднаквост

Бодан Тодоровски 1.  Вовед Гејминг индустријата денес не претставува само форма на забава, туку еден од најкомплексните сектори на софтверското инженерство кој генерира поголем профит од филмската и музичката индустрија заедно. Како студент на ФИНКИ, ја гледам оваа област како спој на компјутерска графика, вештачка интелигенција и мрежно инженерство. Сепак,…

Наталија Трајкоска Вовед Embedded systems претставуваат интегрирани компјутерски системи кои се користат за контрола на уреди, машини и процеси во индустријата, медицината, автомобилската технологија и секојдневниот живот. Тие се основа на голем број современи технологии и решенија, бидејќи се комбинираат хардвер, софтвер и периферни уреди, овозможувајќи автоматизација, ефикасност и иновативност.…

Ксенија Алулоска Вовед Во современото општество, информатичките технологии (ИТ) не се само алатки, туку и столбови врз кои се гради иднината на човештвото. Сепак, под површината на иновациите и напредокот, лежи една длабока и перзистентна родова нерамнотежа. Иако компјутерските науки на почетокот беа поле каде жените имаа клучна улога, денес…

  Кристина Митревска Вовед  Мрежната безбедност претставува една од најкритичните области во современото  информатичко општество. Со зголемената дигитализација, растот на интернет  услугите и сè поголемата зависност од мрежни системи, потребата од стручни кадри  во оваа област станува неопходна. Сепак, и покрај технолошкиот напредок и  отворените можности, мрежната безбедност и понатаму…

Мила Кировски Апстракт Овој текст ги опишува предизвиците и примерите за родова инклузивност во областите на DevOps, Cloud computing и системска администрација. Преку анализа на статистички податоци, културни бариери и етички дилеми, семинарската работа нуди поглед на тековната состојба во IT индустријата. Посебно внимание е посветено на условите за работа…

Елена Талеска Во современата дигитална ера, границите на сајбер-безбедноста се  прошируваат надвор од заштита на мрежните инфраструктури, навлегувајќи  длабоко во сферата на личната приватност и меѓучовечките односи. Голем  предизвик денес претставува појавата на Stalkerware – комерцијален софтвер  дизајниран за таен надзор, кој овозможува неовластен пристап до личните  податоци, локацијата и…

Филип Стамболиев Апстракт Родовата еднаквост во компјутерското инженерство останува значаен глобален предизвик и покрај континуираниот технолошки напредок и растечката свест за прашањата поврзани со различноста. Компјутерското инженерство игра клучна улога во обликувањето на современите општества преку развој на софтвер, хардвер, дигитална инфраструктура и интелигентни системи. Сепак, жените сè уште се…

Доне Донев Вовед Честопати замислуваме пристрасност како човечка маана – свесно предрасудување, дискриминаторска забелешка, намерно исклучување. Во нашиот дигитален век, меѓутоа, пристрасността си нашла нов, поинсидиозен домаќин: машината. Таа не шепоти со викови, туку преку тивката логика на алгоритмите, маскирајќи се како објективност додека ги перпетуира и дури засилува општествените…

  Kujtim Saliu  Вовед  Во современото дигитално општество, мобилните апликации стануваат сè поважен  дел од секојдневието на милијарди луѓе ширум светот. Од комуникација и забава до здравство и образование, апликациите го обликуваат начинот на кој интерагираме  со технологијата и меѓусебно. Сепак, иако технологијата често се перципира како  неутрална и објективна,…

Драгана Усовиќ Родовата нееднаквост во софтверското инженерство претставува сериозен предизвик кој бара иновативни решенија со користење практики и методи кои доаѓаат од оваа струка. Текстот предлага употреба на агентско-базирано моделирање како алатка за симулација и анализа на родовите динамики во софтверските екосистеми. Текстот ги нагласува главните извори на пристрасност, од…

Филип Арсовски  1. Апстракт Постои родова нееднаквост во користењето на Интернетот – две третини од корисниците се мажи, и тие сочинуваат 77% од времето поминато онлајн. Оваа семинарска работа разгледува поврзани истражувања за да ги објасни овие разлики. Од детството па натаму, мажите имаат повеќе искуство со компјутерите и имаат…

Доротеја Трајкоска АпстрактОвој текст ја анализира етиката на дизајнот преку прашањето како дигиталните производи и технологии често се развиваат со „стандардниот корисник“ на ум – претпоставка која историски се поклопува со млад, бел, машки и технички писмен профил. Таквата претпоставка не е само теориски проблем: таа создава системски „слепи точки“…

Теона Тодоровска 2.2 Медиумите како фактор во формирање на ставовиМедиумите играат клучна улога во процесот на социјализација, бидејќи младите многу често учат преку имитација, набљудување и идентификација со моделите што ги гледаат. Овој процес, познат како набљудувачко учење, претставува основен механизам преку кој медиумските содржини влијаат на развојот на ставовите…

Михаела Трајковска   Апстракт  Оваа семинарска работа го истражува начинот на кој Генерацијата Z ги преиспитува  и редефинира традиционалните родови улоги под влијание на интернет културата и  социјалните мрежи. Истражувањето се заснова на анализа на релевантна академска литература и набљудување на дигитални практики на платформи како TikTok,  Instagram, Reddit и други простори…

Ирена Стевковска ВоведВештачката интелегенција игра сè позначајна улога во образованието. Таа се користи за различни цели, вклучително и предвидување на однесувањето на учениците, нивните споделување на вредностите и автоматизирани системи за оценување, се до избор на наставни содржини. Ваквите предности се многу важни за унапредување на наставата, но истовремено постојат…

Андреј Шаркоски АпстрактВо современиот дигитален свет, вештачката интелигенција (AI) игра сè поголема улога во носење одлуки, анализа на податоци и автоматизација на процеси во сите сфери на општеството. Но алгоритмите не се неутрални — тие се производ на историските, општествените и културните структури кои ги обликувале податоците што се користат…

Ана Стевановска  Апстракт Современите достигнувања во биомедицината, технологијата и машинското учење овозможуваат сè подлабоко разбирање на факторите кои влијаат врз плодноста и успешноста на асистираните репродуктивни технологии, како што е ин витро оплодувањето (ИВФ). Иако неплодноста претставува медицинска состојба која подеднакво ги засега и мажите и жените, во многу општества…

Филип Иваноски Вештачката интелигенција претставува една од најзначајните технолошки иновации на современото општество. Таа се користи во различни области, од медицината и образованието, па се до индустријата и секојдневните дигитални услуги. Сепак, иако алгоритмите се замислени како објективни и рационални, тие често ја репродуцираат пристрасноста која постои во податоците со…

Марија Велковска ВоведСовременото општество е во фаза на постојана дигитална трансформација, каде што информатиката и технолошките иновации стануваат централна сила на економскиот и социјалниот развој. Сепак, зад овој технолошки напредок се кријат длабоко вкоренети општествени структури, кои влијаат врз тоа кој има пристап до образованието, вработувањето и технолошкото создавање. Една…

Димитар Грозданов Вовед Дигиталната сфера денес е далеку поразлична од она што беше само пред две децении, не само поради брзиот технолошки развој туку и поради начинот на кој општеството се адаптира на новите форми на комуникација, учење, работење и творење. За да се разбере целосно каква улога има UX/UI…